İstanbul İş Güvenliği Kursu Rehberi

İş Güvenliği Uzmanlığı Nedir?

İş güvenliği uzmanlığı, işyerlerinin faaliyetlerinden doğan tehlikeleri belirlemek, işverene koruyucu önlemler konusunda rehberlik etmek ve güvenli çalışma kültürünün gelişmesine katkıda bulunmak için yerine getirilen uzmanlık görevidir. İş güvenliği uzmanı risk değerlendirmesi, çalışma ortamının gözetimi, çalışan eğitimi, iş kazalarının incelenmesi ve acil durum hazırlıkları gibi süreçlerde mevzuattaki görev alanına göre çalışır.

İstanbul’daki üretim, liman-tersane, depo ve inşaat alanlarında birbirinden farklı risk kaynakları bulunur. Metal imalatta makine ve bakım güvenliği; limanlarda vinç ve kapalı alan çalışması; depolarda forklift trafiği; şantiyelerde ise yüksekten düşme ve kazı güvenliği öne çıkar. Uzman iş akışını tanıyarak koruyucu önlemler önerir.

İstanbul İş Güvenliği Kursuna Kimler Katılabilir?

İstanbul iş güvenliği kursuna katılmak isteyen adayların önce diploma ve meslek unvanlarını kontrol etmeleri gerekir. Mühendislik ve mimarlık mezunları ile ilgili mevzuatta teknik eleman sayılan belirli meslek grupları, kendileri için geçerli eğitim ve sınav şartları doğrultusunda iş güvenliği uzmanlığına yönelir. Diploma üzerindeki bölümün adı ile resmî sistemdeki mezuniyet bilgileri uyumlu olmalıdır; her teknik unvan başvuru hakkı sağlamaz.

Resmî bilgi: ÇSGB – İş güvenliği uzmanı olabilecek meslek grupları.

C, B ve A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı

İş güvenliği uzmanlığında C, B ve A sınıfı belgeler farklı tehlike sınıflarında görev yapma yetkisini belirler. İstanbul’da bir ofisin, metal işleme tesisinin, tersanenin veya yapı şantiyesinin tehlike sınıfı aynı değildir. İlgili işyerinin esas faaliyet koduna göre güncel sınıflandırma ayrıca doğrulanmalıdır.

Bu tablo genel kariyer yolunu özetler. Mezuniyetiniz, mevcut belgeniz ve görev kayıtlarınız üzerinden size uygulanacak başvuru koşullarını ayrıca kontrol ettirmeniz, yanlış programa yönelmenizi önler.

Mevzuat dayanağı: İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, belge sınıfları ve yükselme hükümleri.

İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitimi Kaç Saat?

İş güvenliği uzmanlığı temel eğitiminde 180 saat teorik eğitim ve 40 saat uygulamalı eğitim esas alınır. Bu iki bölüm, toplam 220 saatlik programı oluşturur. Teorik aşamada öğrenilen kavramların uygulama bölümünde gerçek çalışma koşullarıyla ilişkilendirilmesi amaçlanır.

Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan yöntemle verilebilir. Dolayısıyla programın tamamını yalnızca internet üzerinden tamamlanabilecek bir eğitim gibi değerlendirmemek gerekir. Örgün derslerin ve uygulamanın nerede, nasıl yürütüleceğini kayıt öncesinde öğrenmeniz önemlidir.

Resmî açıklama: ÇSGB – Teorik eğitimde uzaktan eğitim sınırı. Asgari süreler, ilgili yönetmeliğin eğitimlere ilişkin maddesinde düzenlenir.

İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitiminde Hangi Konular İşlenir?

İSG eğitiminin temel amacı adaylara işyerlerindeki tehlikeleri sistematik biçimde inceleme ve koruyucu önlemleri doğru sıralama becerisi kazandırmaktır. İstanbul’da makine imalatı, liman işletmesi, lojistik depo ve yapı şantiyesi farklı saha örnekleri sunsa da risk değerlendirmesi, makine güvenliği ve acil durum planlamasının temel ilkeleri ortaktır.

İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı ve Belgelendirme

Kendisi için eğitim şartı bulunan aday, teorik ve uygulamalı programı mevzuata uygun biçimde tamamladıktan sonra Bakanlığın yaptığı veya yaptırdığı uzmanlık sınavına katılır. Sınava hazırlıkta mevzuat konularını teknik riskler ve saha örnekleriyle birlikte çalışmak, öğrenilen bilgilerin birbirinden kopuk kalmasını önler.

İş güvenliği uzmanlığı sınavında başarı ölçütü, ilgili düzenlemeye göre 100 üzerinden en az 70 puandır. Sınav başvurusu, sınava katılım ve belgelendirme işlemlerinin hangi adımlarla yürütüleceği resmî duyurulardan takip edilmelidir. Eğitim programına kayıt olmak, tek başına uzmanlık belgesi alındığı anlamına gelmez.

Resmî takip: İSGGM sınav duyuruları. Başarı puanı için ilgili yönetmeliğin sınavlara ilişkin hükmü esas alınır.

İSG-KATİP Süreci Neden Önemlidir?

İSG-KATİP, eğitim ve iş güvenliği uzmanlığı kayıtlarının ve işyeri görevlendirmelerinin takip edilmesinde kullanılan resmî sistemdir. Adayların mezuniyet, eğitim ve başvuru bilgilerini ilgili süreçlerde kontrol etmesi önem taşır. Belge alındıktan sonra yapılan görevlendirmelerin doğru görünmesi de mesleki haklar ve sorumluluklar açısından gereklidir.

C sınıfından B sınıfına veya B sınıfından A sınıfına yükselmeyi hedefleyen uzmanlar, fiilî görev sürelerinin ve İSG-KATİP sözleşmelerinin kayıtlarını düzenli izlemelidir. İstanbul’da farklı sektörlerde çalışma deneyimi kazanılması mesleki yeterliği geliştirse de belge yükselmesi yalnızca deneyimle otomatik gerçekleşmez; eğitim, süre ve sınav koşulları birlikte aranır.

Resmî sistem: İSG-KATİP. Görev sürelerine ilişkin açıklamalar için ÇSGB sıkça sorulan soruları inceleyebilirsiniz.

İş Güvenliği Uzmanının Görevleri Nelerdir?

İş güvenliği uzmanı, risk değerlendirmesi çalışmalarına katılma, çalışma ortamını izleme, işverene yazılı öneriler sunma, çalışan eğitimini destekleme, acil durum süreçlerini değerlendirme ve iş kazalarının önlenmesine yönelik rehberlik yapma görevlerini üstlenir. İstanbul’da işletmelerin ulaşım koşulları, şantiye, mevsimlik üretim ve işgücünün dağılımı saha planlamasını etkileyebilir. Her işletmede esas faaliyet ve somut maruziyetler belirlenmelidir.

• İşyerindeki tehlikelerin belirlenmesine ve risk değerlendirmesi çalışmalarına katılmak.
• İşverene gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri konusunda rehberlik etmek.
• Üretim alanlarını, çalışma ortamını ve iş yapma biçimlerini gözlemlemek.
• İş kazaları ile ramak kala olaylarını önleyici yaklaşım geliştirmek üzere değerlendirmek.
• Çalışan eğitimlerinin planlanmasına ve güvenli çalışma bilincine katkı sunmak.
• Acil durum, yangın ve tahliye çalışmalarını ilgili ekiplerle birlikte değerlendirmek.
• Makine, elektrik tesisatı ve diğer iş ekipmanlarının oluşturduğu riskleri incelemek.
• Tespit edilen eksiklikleri ve önerilen önlemleri kayıt altına almak.

İstanbul’da uzmanlık uygulamalarında metal imalatındaki pres ve kaynak işleri, liman sahalarındaki kaldırma operasyonları, yapı işlerinde güvenli erişim, depolardaki araç trafiği ve sağlık hizmetlerinde biyolojik maruziyet ön plana çıkar. Her işyeri için önlemler faaliyetin gerçek şartlarına göre belirlenmelidir.

İstanbul’da İş Güvenliği Uzmanları İçin Çalışma Alanları

İstanbul, üretim ve hizmet faaliyetlerinin aynı kent içinde yüksek yoğunlukla yer aldığı çok merkezli bir çalışma alanıdır. İkitelli, Dudullu, Tuzla, Beylikdüzü, Hadımköy ve çevresindeki organize sanayi, üretim ve depolama bölgelerinde birbirinden farklı tehlike sınıflarına giren işyerleri faaliyet gösterir. İş güvenliği uzmanının ilk adımı, faaliyet kodunu ve fiilî üretim sürecini inceleyerek işe özgü tehlikeleri belirlemektir.

Metal işleme, makine imalatı ve otomotiv yan sanayisinde CNC, pres, torna, kaynak, taşlama, lazer kesim ve bakım operasyonları önemli risk kaynaklarıdır. Makine koruyucularının devre dışı bırakılmaması, enerji izolasyonu ve kilitleme-etiketleme uygulamaları, kaldırma ekipmanları, kaynak dumanı ve gürültü ölçümleri sistematik biçimde izlenmelidir. Metal parça depolama ve forklift güzergâhları da üretim güvenliğinin parçasıdır.

Tekstil, hazır giyim, deri, ayakkabı ve ambalaj üretiminde kesim, dikim, baskı, yapıştırıcı ve ütü-pres işlemleri birlikte yürütülebilir. Çalışanların tekrarlayan el-kol hareketleri, uzun süre ayakta kalma, kumaş tozu, solvent buharı ve sıcak yüzey maruziyetleri ergonomik ve kimyasal risk değerlendirmesine dahil edilmelidir. Atölye büyüklüğünden bağımsız biçimde yangın yükü ve kaçış yolları kontrol edilmelidir.

İstanbul'un Ambarlı ve Haydarpaşa liman sahaları ile Tuzla ve çevresindeki denizcilik faaliyetleri; yükleme-boşaltma, konteyner istifi, rıhtım, vinç, gemi bakım ve tersane süreçlerini bir araya getirir. Rıhtımda araç-yaya etkileşimi, askıdaki yükler, suya düşme, gemide kapalı alan çalışması, sıcak çalışma ve yüksekte faaliyetler özel izin, gözetim ve acil durum planları gerektirir.

Depolama, e-ticaret dağıtımı ve kargo taşımacılığı İstanbul ekonomisinin yoğun çalışan alanlarındandır. Depo rafları, akülü transpaletler, forkliftler, yükleme rampaları, otomatik konveyörler, kamyon giriş-çıkışları ve vardiyalı iş organizasyonu birbiriyle bağlantılı riskler taşır. Güvenli trafik planı, raf kapasite kontrolü ve yaya yollarının fiziksel olarak ayrılması kritik tedbirlerdir.

Kentsel dönüşüm, toplu konut, altyapı, metro ve yol projelerinde şantiye koşulları gün içinde değişebilir. İskele ve kalıp sistemleri, kazı-iksa, vinç operasyonları, elektrik panoları, asansör boşlukları, geçici platformlar ve yüksekten düşme tehlikeleri günlük saha denetimi gerektirir. Yoğun yerleşim alanlarında çalışma çevresinin korunması, yaya geçişleri ve üçüncü kişilerin güvenliği de planın ayrılmaz unsurudur.

Hastaneler, laboratuvarlar ve özel sağlık kuruluşlarında biyolojik etkenlerle temas, kesici-delici yaralanmalar, sterilizasyon kimyasalları, hasta kaldırma ve tıbbi atık yönetimi öne çıkar. Teknik servislerde basınçlı gaz, elektrik, jeneratör ve havalandırma sistemlerine ilişkin bakım riskleri de bulunmaktadır. Risk kontrolü, enfeksiyon önleme süreçleri ve çalışan sağlık gözetimi koordineli yürütülmelidir.

Otel, restoran, alışveriş merkezi, ofis ve kültür-turizm işletmelerinde mutfak yangınları, sıcak yağ, gaz tesisatı, temizlik kimyasalları, kaygan zeminler, merdivenler ve acil tahliye öne çıkar. Kalabalık işletmelerin tahliye planlarında ziyaretçiler, tedarikçiler, engelli bireyler ve farklı vardiyalardaki çalışanlar birlikte dikkate alınmalıdır.

Gıda üretimi, soğuk zincir, fırın, unlu mamul, et ve süt ürünleri işletmelerinde makine koruyucuları, sıcak proses, soğutma gazı, biyolojik etkenler ve kayma-düşme riskleri bulunabilir. Ürün hijyeni ile iş güvenliği birbiriyle ilişkili ama farklı gerekliliklerdir; çalışan güvenliği yalnızca gıda hijyeni uygulamalarına indirgenmemelidir.

Enerji, elektrik dağıtımı, bina teknik işletmesi ve veri merkezlerinde yüksek gerilim, ark parlaması, kesintisiz güç kaynakları, akü sistemleri, yangın söndürme gazları ve kapalı teknik hacimler önemlidir. Yetkili personel, enerjiyi kesme-doğrulama prosedürü, uygun kişisel koruyucu donanım ve bakım izin sistemi uygulanmalıdır.

İstanbul'da iş güvenliği uzmanlığı tek bir sektöre bağlı değildir. İşyerinin faaliyet kodu ve tehlike sınıfı, çalışan sayısı, taşeron organizasyonu, vardiya sistemi, kullanılan ekipman ve kimyasallar dikkate alınarak risk değerlendirmesi özelleştirilmelidir. Farklı ilçelerdeki benzer görünen işletmeler dahi proses ve maruziyet yönünden farklı önlemlere ihtiyaç duyabilir.

İstanbul’da Öne Çıkan Çalışma Alanları ve İSG Riskleri

İstanbul’da İş Güvenliği Uzmanlığı Kariyeri

İstanbul'da iş güvenliği uzmanlığı kariyeri, organize sanayi bölgeleri, üretim işletmeleri, lojistik merkezleri, limanlar, tersaneler, şantiyeler, sağlık kurumları ve hizmet sektöründeki çeşitli işyerlerinde gelişebilir. Bu alanların tehlike sınıfları ve mesleki yetkinlik gereksinimleri farklıdır; uzmanlık belgesi sınıfıyla işyeri tehlike sınıfının uyumu temel şarttır.

Üretimde makine koruyucuları ve enerji izolasyonu, limanlarda kaldırma operasyonları, şantiyelerde yüksekte çalışma, hastanelerde biyolojik riskler ve turizm işletmelerinde acil durum yönetimi ayrı uzmanlık becerileri gerektirir. Saha deneyimi, mevzuat takibi, etkili raporlama, çalışanlarla iletişim ve risk kontrol önlemlerinin izlenmesi mesleki gelişimde önem taşır.

C sınıfı, B sınıfı ve A sınıfı kariyer basamakları için fiilî görev kayıtlarının İSG-KATİP üzerinden takip edilmesi gerekir. İstanbul'daki bir işyerine görevlendirme yapılmadan önce güncel tehlike sınıfı ve yürürlükteki mevzuat mutlaka doğrulanmalıdır.

İstanbul İş Güvenliği Kursu Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

İstanbul iş güvenliği kursunu değerlendirirken eğitim kurumunun yetkisini, diploma uygunluğunuzu, temel eğitimin teorik ve uygulamalı bileşenlerini, sınav hazırlığını ve İSG-KATİP kayıtlarını birlikte inceleyin. Eğitim veya uygulama faaliyetinin İstanbul’da yapılacağını varsaymayın; fiilî eğitim yeri, yöntem, tarih ve uygulama organizasyonu hakkında kurumdan açık bilgi isteyin.

İstanbul İş Güvenliği Kursu Hakkında Sık Sorulan Sorular